ग्रामीण भागातील मुलांच्या चेहर्‍यावर हास्य फुलविण्याची गरज!

 कोरोना महामारीमुळे संपूर्ण जग ठप्पे झाले आहे.  हे संकट आणखी कमी झालेले नाही. भारतात कोरोनाच्या दोन लाटा आल्या. दोन वेळा लॉकडाउन करावा लागला. या वर्षी ऑगस्ट ते ऑक्टोबर दरम्यान तिसरी लाट येण्याचा अंदाज तज्ज्ञांनी वर्तविला आहे. कोरोनाचे दुष्परिणाम सर्वांना सहन करावे लागत आहेत. त्यापासून लहान-मोठे, स्त्री-पुरुष, विद्यार्थी-शिक्षक असे कोणीही सुटू शकले नाही. करोनाची समस्या ही फक्त आरोग्याची समस्या नसून ही शैक्षणिक समस्याही बनली आहे, असे तज्ज्ञ सांगतात.


मागील दीड वर्षांपासून शाळा, कॉलेज बंद आहेत. अनेकांचे शिक्षण बंद झाले आहे. साहजिकच मुलांवर भावनिक, शारीरिक, सामाजिक अशा विविध अंगांनी परिणाम होऊन शिक्षणाचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. पुन्हा शाळा पूर्ववत कधी सुरु होतील, हे निश्चित नाही.

 

या काळात फक्त ऑनलाइन माध्यमाद्वारे शिक्षणावर भर देण्यात येत आहे. पण भारतासारख्या खंडप्राय देशात ऑनलाइन शिक्षण हा काही सशक्त पर्याय असू शकत नाही. अनेकांकडे ऑनलाइन शिक्षणासाठीची पुरेशी साधने उपलब्ध नाहीत. लॅपटॉप, टॅब, स्मार्ट फोन अशी साधने ग्रामीण भागात अत्यल्प आहेत. त्याचशिवाय नेटवर्क समस्या, लोडशेडिंग अशा अडचणींना ग्रामीण भागात तोंड द्यावे लागते. शिवाय पालकांचाही ऑनलाइन शिक्षणाकडे बघण्याचा दृष्टिकोन उदासीन आहे.

अशाही परिस्थितीत अनेक समस्यांवर मात करीत शाळांनी ऑनलाइन शिक्षण सुरू ठेवले आहे. शासनाने दूरदर्शनच्या माध्यमातून ऑनलाइन तासिका सुरू केल्या आहेत, ही निश्चितच सकारात्मक बाब आहे. पण याचा उपयोग जिल्हा परिषदेच्या शाळेतील मुलांना अत्यल्प होत आहे.

ही सर्व परिस्थिती लक्षात घेऊन पालकांनी आपल्या मुलांना शक्य असेल त्या पद्धतीने ऑनलाइन शिक्षणाची सोय उपलब्ध करून द्यावी. त्यांना ऑनलाइन शिक्षणासाठी वेळ द्यावा. तसेच तिसर्‍या लाटेच्या पार्श्वभूमीवर मुलांच्या आरोग्याचीही काळजी घ्यावी. तर शासनाने ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठी ऑनलाइन शिक्षणासाठीची साधने उपलब्ध करून द्यावीत. जेणेकरून मुलांच्या शिक्षणात खंड पडणार नाही. ते शिक्षणाच्या प्रवाहात टिकून राहतील.

 

ऑक्टोबर २०२० ते फेब्रुवारी २०२१ या काळात शांतिलाल मुथ्था फाउंडेशनने ‘सहयोगी शिक्षण अभियान’ राबविले होते. याद्वारे महाराष्ट्रातील अनेक गावांमध्ये समाज विद्या केंद्रांची स्थापना केली.तसेच त्याच गावातील शिक्षण सारथींची निवड करून त्यांना समाज विद्या केंद्र चालविण्याचे प्रशिक्षण दिले. शिक्षण सारथींच्या माध्यमातून पहिली ते पाचवीच्या विद्यार्थ्यांसाठी विविध उपक्रम घेण्यात आले. या उपक्रमच्या माध्यमातून शाळा आणि शिक्षणामध्ये पडलेला खंड थोडासा का होईना भरून निघण्यास मदत झाली. या आनंदाने मुलांच्या मनातील मळभ दूर होऊन चेहऱ्यावर हास्य फुलले होते. आताही कोविड काळात विविध माध्यमातून ग्रामीण भागातील मुलांच्या चेहर्‍यावर हास्य फुलविण्याची गरज आहे.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

The inspiring story of Mr Sanjeev Bagul

Image
Mr Sanjeev Bagul is a Zilla Parishad teacher from Pune with more than 29 years of teaching experience. 10 of the 15 students whom Bagul sir teaches belong to the Katkari Adivasi Samaj. Parents of these students do not own technology of any kind, not even mobile phones. Online education was impossible for these students when the nationwide lockdown was imposed, unless technology was provided to them.  Dr. Ranade of the Joshi Hospital in Pune came forward to solve this problem. 15 tablets were donated from the IWAD trust to these students on the 26 th of June as a result of Dr. Ranade’s efforts. Hardware without the software would not help these students with any learning gains and so Bagul sir reached out to Mr. Deshpande from Chaitanya Software, Pune. Chaitanya Software was able to provide curriculum-based content mapped to each grade, which can be accessed on Tablets without an active internet connection.  Bagul sir soon found out that technology cannot replace a teacher. ...
Read more

Status of inclusion of children with special needs in tech based distance education

Image
  A study was conducted by the Muttha Foundation in Nov 2020 across Maharashtra to understand the roll-out of the tech-based distance education across the state during the school closures due to COVID-19. 19 Children with special needs and their parents were interviewed as a part of the study and their experiences and responses were recorded in the form of case studies. The type of disabilities in these children was diverse, for eg. Visual impairment, hearing impairment, speech disorders, cerebral palsy, etc. These disabilities ranged from mild to severe in case of both physical and mental disorders seen in the children. In most of the observations, the online platforms used were not compatible with assistive technology used for teaching children with visual, hearing, or any other impairment. Out of the total 19 students interviewed only 4 students had access to the synchronous type of classes, while 10 students had asynchronous classes going on. 3 students were being taught by tea...
Read more

Access to devices of various Social Groups

Image
  A study was conducted by the Muttha Foundation in Nov 2020 across Maharashtra to understand the roll-out of the tech-based distance education across the state during the school closures due to COVID-19. As a part of this extensive study, 1254 students of primary school and 1260 parents were interviewed. The study showed that, a mongst all the tech devices, smart phones were readily available in more than 90 percent of all the households across all the social groups. However, the challenge was more regarding the child’s access to these devices for educational purposes. This access was the highest for open category students and the least for tribal students. The prime reason for denial of access was the need of the parent to carry the mobile/smart phone to work. The percentage of tribal students who had to connect from uncomfortable locations was also the highest among all the three social groups, which could be because most of them were from remote locations where network connecti...
Read more